Najnowsze zmiany w prawie dotyczącym zanieczyszczeń żywności (Rozporządzenie 2023/915) – lipiec 2026

W lipcu 2026 roku Komisja Europejska przyjęła trzy rozporządzenia zmieniające załącznik I do rozporządzenia (UE) nr 2023/915 w zakresie zanieczyszczeń żywności. Nowelizacje wprowadzają nowe limity oraz zaostrzają dotychczasowe wymagania dla wybranych kategorii produktów.

1. Delta-9-tetrahydrokannabinol (Δ9-THC) w liściach konopi

Dnia 28 lipca 2026 r. przyjęto Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/1828 z dnia 28 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie (UE) 2023/915 w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów delta-9-tetrahydrokannabinolu (Δ 9 -THC) w liściach konopi do zaparzania wodą i w herbatkach ziołowych z liści konopi, które wprowadza najwyższe dopuszczalne poziomy Δ9-THC w liściach konopi przeznaczonych do zaparzania oraz w herbatkach ziołowych.

• Data wejścia w życie: 18 sierpnia 2026 r.
• Data stosowania: od 1 stycznia 2027 r.

Kontekst prawny i naukowy

Nowe limity wynikają z opinii naukowej panelu CONTAM EFSA z 2015 r. oraz sprawozdania z 2020 r., w których ustaloną ostrą dawkę referencyjną (ARfD) określono na poziomie 1 µg Δ9-THC/kg masy ciała. Zgodnie z preambułą rozporządzenia, herbatka ziołowa z liści konopi (bez kwitnących i owocujących wierzchołków) nie stanowi nowej żywności i nie wymaga zezwolenia na podstawie rozporządzenia (UE) 2015/2283.

Nowe limity (Sekcja 2 załącznika I – Toksyny roślinne):

Kategoria żywności	Najwyższy dopuszczalny poziom (NDP)
Liście konopi do zaparzania wodą	40 mg/kg ekwiwalentów Δ9-THC
Gotowe do picia herbatki ziołowe z liści konopi (w tym mieszanki)	0,02 mg/kg ekwiwalentów Δ9-THC

Obowiązkowe oznakowanie

Etykiety liści konopi muszą zawierać w głównym polu widzenia wyraźne ostrzeżenie, za pomocą specjalnego rozmiaru czcionki:

„Do stosowania wyłącznie do zaparzania wodą (przygotowanie herbatki ziołowej). Nie mogą być spożywane przez niemowlęta i małe dzieci. Podczas zaparzania nie dodaje się żadnych składników zawierających tłuszcz, takich jak śmietanka lub mleko.”

Uwaga: Zaznaczenie o zakazie dodawania tłuszczu wynika z faktu, że kanabinoidy są rozpuszczalne w tłuszczach, co zwiększałoby ich ekstrakcję do naparu. Przepisy unijne nie naruszają bardziej restrykcyjnych regulacji krajowych w poszczególnych państwach członkowskich.

2. Furan i metylofurany w żywności dla dzieci

Dnia 29 lipca 2026 r. przyjęto Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/1890 z dnia 29 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie (UE) 2023/915 w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów sumy furanu, 2-metylofuranu i 3-metylofuranu w przetworzonej żywności na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci oraz w żywności dla dzieci., określające po raz pierwszy najwyższe dopuszczalne poziomy furanu i jego pochodnych (zanieczyszczenia powstające podczas obróbki termicznej).

• Data wejścia w życie: 19 sierpnia 2026 r.
• Data stosowania: od 1 stycznia 2028 r.

Metodologia wyliczania limitu

W sekcji 5 załącznika I dodano punkt 5.6 (Suma furanu, 2-metylofuranu i 3-metylofuranu, wyrażona jako furan). Limity odnoszą się do dolnych granic stężeń (lower bound) i są wyliczane według wzoru:

Suma = furan + (0,83 × 2-metylofuran) + (0,83 × 3-metylofuran)

Nowe limity (Sekcja 5 załącznika I – Zanieczyszczenia procesowe):

Kategoria żywności	Najwyższy dopuszczalny poziom (NDP)
Przetworzona żywność na bazie zbóż dla niemowląt i małych dzieci	40 µg/kg
Żywność dla dzieci na bazie produktów mlecznych i owoców	30 µg/kg
Żywność dla dzieci stanowiąca mieszankę produktów mlecznych i owoców	30 µg/kg
Pozostała żywność dla dzieci	80 µg/kg

3. 3-MCPD oraz estry glicydylowe kwasów tłuszczowych

Dnia 29 lipca 2026 r. przyjęto również Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/1825 z dnia 29 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie (UE) 2023/915 w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów 3-monochloropropanodiolu (3-MCPD), estrów 3-MCPD kwasów tłuszczowych oraz estrów glicydylowych kwasów tłuszczowych w niektórych środkach spożywczych, aktualizujące limity zanieczyszczeń procesowych powstających m.in. podczas rafinacji olejów.

• Data wejścia w życie: 19 sierpnia 2026 r.
• Data stosowania: od 1 stycznia 2027 r.

Kluczowe zmiany

• Produkty dla dzieci: Wprowadzono limity bezpośrednio dla gotowej żywności dla dzieci oraz obniżono limity dla surowców tłuszczowych używanych do ich produkcji.
• Żywność wieloskładnikowa: Wprowadzono bezpośrednie limity dla produktów zawierających powyżej 5% tłuszczu z dodatkiem olejów/tłuszczów roślinnych lub morskich (np. ciastka, sałatki, żywność w oleju). Limit odnosi się do zawartości tłuszczu podanej na etykiecie lub wyekstrahowanej analitycznie.

Zestawienie nowych limitów:

Kategoria żywności	Suma 3-MCPD i jego estrów (wyrażona jako 3-MCPD)	Estry glicydylowe (wyrażone jako glicydol)
Oleje i tłuszcze roślinne/morskie do produkcji żywności dla dzieci	Obniżenie z 700 do 500 µg/kg	Obniżenie z 500 do 250 µg/kg
Gotowa żywność dla dzieci oraz przetworzona na bazie zbóż	50 µg/kg (nowy limit)	25 µg/kg (nowy limit)
Żywność wieloskładnikowa (>5% tłuszczu z dodatkiem olejów/tłuszczów)*	1 250 – 2 500 µg/kg tłuszczu	1 000 µg/kg tłuszczu

*Z wyłączeniem m.in. preparatów do początkowego/dalszego żywienia niemowląt, żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz panierowanego, podsmażanego mięsa i ryb.