Światowy Dzień Bezpieczeństwa Żywności 2026: Zamień dane na działania dla bezpiecznej żywności na całym świecie
Tegoroczne hasło Światowego Dnia Bezpieczeństwa Żywności 2026: „Od trudności do rozwiązań” pokazuje, jak zamienić wiedzę naukową w konkretne działania.
Z powodu chorób przenoszonych przez żywność rocznie umiera 420 000 osób – prawie jedna trzecia z nich to dzieci poniżej 5. roku życia.
Aktualne wyzwania, takie jak Clostridium botulinum, PFAS czy antybiotykooporność, wymagają coraz większej uwagi ze strony producentów żywności na całym świecie.
Zapytaj o dostęp do Blue Paper 2026 i zyskaj sprawdzone, naukowe wskazówki, które pomogą Ci zadbać o bezpieczeństwo Twoich produktów.
7 czerwca, cała branża spożywcza obchodzi Światowy Dzień Bezpieczeństwa Żywności (WFSD), ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia World Health Organization oraz Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) Food and Agriculture Organization of the United Nations. To idealny moment, aby skupić się na wspólnym celu: zwiększaniu bezpieczeństwa żywności w oparciu o naukę i przemyślane działania.
Tegoroczne hasło „Od trudności do rozwiązań – bezpieczna żywność na całym świecie” jest w pełni zgodne z misją Mérieux NutriSciences. Czerpiąc z ponad 50-letniego doświadczenia naukowego, dostarczamy branży spożywczej innowacyjne rozwiązania, które odpowiadają na jej zmieniające się potrzeby. Pomagamy dbać o globalne bezpieczeństwo żywności, zdrowie i zrównoważony rozwój, oferując pełen zakres usług: badania mikrobiologiczne, badanie wartości odżywczej, audyty, badania opakowań, znakowanie produktów, wsparcie regulacyjne i wiele innych.
Choroby przenoszone przez żywność – jak wygląda aktualna sytuacja?
Choroby przenoszone przez żywność to wciąż jeden z najważniejszych problemów na świecie. Według danych WHO:
Co roku aż 600 milionów ludzi na świecie (prawie 1 na 10 osób) choruje z powodu spożycia zanieczyszczonej żywności.
Choroby przenoszone przez żywność są przyczyną 420 000 zgonów rocznie.
Dzieci poniżej 5. roku życia stanowią aż 40% wszystkich chorych – każdego roku z tego powodu umiera 125 000 dzieci w tym wieku..
W 2026 roku WHO planuje opublikować zaktualizowany raport dotyczący skali chorób przenoszonych przez żywność- Foodborne Disease Burden Report. Po raz pierwszy pojawią się w nim dane dla poszczególnych krajów z podziałem na konkretne zagrożenia, co pozwoli na skuteczniejsze działania na poziomie lokalnym.
„Od trudności do rozwiązań” – znaczenie i aktualność hasła Światowego Dnia Bezpieczeństwa Żywności 2026
“ Choroby przenoszone przez żywność to wciąż ogromny problem, ale w dużej mierze możemy im zapobiegać,” podkreśla Markus Lipp, Senior Food Safety and Quality Officer z FAO. “Dzięki standardom wypracowanym na podstawie badań naukowych oraz bliskiej współpracy z administracją publiczną, FAO stale wspiera konkretne rozwiązania. Chcemy zamieniać suche dane w realne działania i wzmacniać systemy kontroli żywności w poszczególnych krajach.”
Zaktualizowana wersja Blue Paper 2026 powstała dzięki pracy globalnej sieci ponad 120 ekspertów. Jej celem jest przełożenie skomplikowanych zagadnień naukowo-technicznych na konkretne decyzje operacyjne, co ułatwi pracę specjalistom ds. bezpieczeństwa żywności w globalnych łańcuchach dostaw.
“Blue Paper usprawnia zarządzanie bezpieczeństwem żywności, ponieważ zbiera ogromną ilość literatury naukowej w jedno, świetnie uporządkowane źródło. Jednolity format wszystkich rozdziałów pozwala specjalistom pominąć setki pojedynczych publikacji i błyskawicznie dotrzeć do gotowych rozwiązań. Dzięki dopasowaniu tematów do realnych potrzeb branży, użytkownicy mogą intuicyjnie poruszać się po raporcie i natychmiast wyciągać dokładnie te informacje, które są dla nich w danym momencie kluczowe.”
Muriel Dubos, Technical Director Microbiology EMEA, Analytical HUB
Kluczowe wyzwania dla bezpieczeństwa żywności: wnioski ekspertów Blue Paper
Aktualizacja Blue Paper na rok 2026 obejmuje 15 matryc żywnościowych, w tym nowe kategorie, takie jak drób, ryby, owoce i warzywa oraz suplementy diety. Ponadto porusza 32 tematy związane z bezpieczeństwem żywności, z podziałem na zagrożenia mikrobiologiczne i chemiczne.
Zagrożenia mikrobiologiczne
Patogeny wciąż stanowią jedną z głównych przyczyn zatruć pokarmowych:
Zatrucia spowodowane bakteriami takimi jak: Salmonella, Campylobacter oraz enterohemoragiczna pałeczka okrężnicy (E. coli) są najczęściej powiązane ze spożyciem niedogotowanego mięsa lub świeżych produktów rolnych.
Listeria monocytogenes stanowi poważne zagrożenie dla grup podwyższonego ryzyka, w tym osób starszych, kobiet w ciąży oraz niemowląt.
Wzrost oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) coraz bardziej komplikuje leczenie i kontrolę zakażeń.
Wśród nowych zagrożeń szczególną uwagę zwraca laseczka jadu kiełbasianego (Clostridium botulinum), którą po raz pierwszy uwzględniono w Blue Paper. Bakteria ta wytwarza silne neurotoksyny w warunkach beztlenowych i najczęściej występuje w niewłaściwie przetworzonych produktach spożywczych. Choć przypadki botulizmu (zatrucia jadem kiełbasianem) są rzadkie, to ze względu na wysokie ryzyko śmierci wymagają one natychmiastowego rozpoznania lekarskiego i szybkiej interwencji.
„Choć suche produkty w proszku zazwyczaj nie sprzyjają aktywnemu rozwojowi drobnoustrojów, mogą one przenosić trwałe formy przetrwalnikowe (zarodniki) bakterii, trafiające do nich wraz z surowcami lub ze środowiska produkcyjnego. Rozdział Blue Paper poświęcony Clostridium botulinum zapewnia kluczowe wytyczne w celu ulepszenia procedur weryfikacji dostawców, standardów higieny zakładu oraz wdrożenia nowoczesnych technologii wykrywania. Pozwala to na stworzenie kompleksowego, systemowego podejścia do ograniczania ryzyka.”
Michele Smoot, Senior Director of Microbiology, Analytical HUB
Dodatkowo, Sripriya Agaram, Technical Director of Microbiology North America, Analytical HUB, przedstawia eksperckie spojrzenie na to, jak skomplikowane jest zarządzanie ryzykiem w kategorii ziół i przypraw:
“Zioła i przyprawy należy traktować jako produkty podwyższonego ryzyka, a nie tylko zwykłe dodatki smakowe. Ponieważ często są one dodawane już po zakończeniu głównego przetwarzania produktu, zagrożenia takie jak Salmonella, ołów, pestycydy, alergeny czy zafałszowania mogą prowadzić do wycofania towaru z rynku i zagrożenia zdrowia konsumentów. Konieczne jest zaostrzenie kryteriów kwalifikacji dostawców, weryfikacja pochodzenia surowców oraz kontrola procesów produkcyjnych. Tam, gdzie to konieczne, należy wymagać potwierdzenia zastosowanych metod redukcji mikrobiologicznej oraz badań pod kątem patogenów, metali ciężkich, pozostałości tlenku etylenu (EtO), alergenów oraz braku zafałszowania żywności”
Zagrożenia wirusowe, w tym norowirusy i wirus zapalenia wątroby typu A (WZW A), a także różnego rodzaju pasożyty i priony, dodatkowo zwiększają skalę zatruć pokarmowych na świecie. Najczęściej przenoszą się one przez zanieczyszczoną wodę, surowe owoce morza lub produkty pochodzenia zwierzęcego.
Zagrożenia chemiczne
Zagrożenia chemiczne, które stanowią poważny i stale rosnący problem:
Naturalnie występujące toksyny, np. mikotoksyny.
Zanieczyszczenia środowiskowe, takie jak metale ciężkie oraz trwałe zanieczyszczenia organiczne (TZO / POPs).
Związki per- i polifluoroalkilowe (PFAS), które stanowią szczególne wyzwanie ze względu na swoją trwałość oraz powszechne stosowanie w łańcuchach dostaw.
“Związki PFAS bywają „ukryte” w łańcuchu dostaw jako substancje pomocnicze w przetwórstwie (np. środki smarne lub powłoki). Ich odporność chemiczna sprawia, że niezwykle długo utrzymują się w środowisku – nie rozkładają się naturalnie, co prowadzi do ich bioakumulacji w glebie, wodzie, a ostatecznie w tkankach zwierząt i ludzi. Substancje te stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia: wywołują zaburzenia hormonalne, obniżają płodność oraz zwiększają ryzyko zachorowania na raka. Organy regulacyjne, szczególnie w Unii Europejskiej, wprowadzają rygorystyczne limity prawne i dążą do zastąpienia PFAS bezpieczniejszymi alternatywami wszędzie tam, gdzie to możliwe. Aby skutecznie ograniczyć narażenie na te związki, kluczowe jest wdrożenie precyzyjnego planu analitycznego, który pozwala na stałe monitorowanie zarówno surowców, jak i gotowych produktów.””
Paolo Matteini, Technical Director Chemistry EMEA
“W ostatnim czasie metale ciężkie w żywności przyciągają większą uwagę niż kiedykolwiek wcześniej. Może się to wydawać zaskakujące, ponieważ jeśli jakakolwiek substancja towarzyszyła nam w produktach spożywczych od zawsze, to są to właśnie metale ciężkie. Trafniej opisywane jako pierwiastki toksyczne, istnieją one w przyrodzie od dawna – podobnie jak w uprzemysłowionym świecie, który sami ukształtowaliśmy. Ponieważ stężenie tych pierwiastków zależy od pochodzenia geograficznego surowców, wszelkie zmiany w łańcuchu dostaw mogą istotnie wpłynąć na ich poziom w gotowych produktach. Uważny monitoring w połączeniu z rygorystyczną weryfikacją dostawców pozwala zapobiegać nagłym wzrostom zanieczyszczeń do potencjalnie niebezpiecznych poziomów.””
Walter Brandl, Technical Director, Chemistry North America
Od wiedzy do konkretnego działania
Światowy Dzień Bezpieczeństwa Żywności 2026 to wyraźne przypomnienie: skala zatruć pokarmowych na świecie jest realna, mierzalna i w znacznej mierze można jej zapobiegać. Misją Mérieux NutriSciences jest przekształcanie danych naukowych w praktyczne rozwiązania dla branży spożywczej. Blue Paper powstał właśnie po to, aby wspierać specjalistów ds. bezpieczeństwa żywności – zmienia on skomplikowane dane dotyczące bezpieczeństwa, jakości i zrównoważonego rozwoju w jasne, konkretne wytyczne. Poprzez syntezę zmieniających się globalnych przepisów oraz nowych trendów w obszarze zanieczyszczeń, publikacja ta pozwala osobom zarządzającym kontrolować bieżące ryzyko i proaktywnie przygotować się na wyzwania jutra.
Uzyskaj dostęp do Blue Paper 2026:
2026 Update of the Blue Paper – Demo Video
Odbierz pełen dostęp i zobacz, jak przekształcamy skomplikowane dane w praktyczne rozwiązania dla bezpieczeństwa żywności na świecie!
