Nowe Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi opublikowane

W dniu 9 czerwca 2026 r. zostało opublikowane Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 maja 2026 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U.2026 poz. 748). Wchodzi ono w życie 24.06.2026 r. i uchyla rozporządzenie:  Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

1. Nowe parametry chemiczne

Rozporządzenie z 2026 r. drastycznie rozszerza listę badanych substancji chemicznych.

  • Suma PFAS  (substancje per- i polifluoroalkilowe): Nowy limit wynosi 0,10 µg/l. Obejmuje sumę 20 konkretnych substancji wyszczególnionych w załączniku nr 4, przy czym dopuszczalna niepewność pomiaru dla tego parametru wynosi aż 50%.
  • Bisfenol A: Nowy parametr z wartością parametryczną 2,5 µg/l. Wymagana niepewność pomiaru to 50%.
  • Kwasy halogenooctowe (HAA): Nowy parametr z limitem 60 µg/l. Obejmuje sumę pięciu kwasów (m.in. monochloro-, dichloro-, trichlorooctowy) i badany jest tylko wtedy, gdy stosowane są metody dezynfekcji generujące HAA. Wymagana niepewność pomiaru to 50%.
  • Chlorany i Chloryny: W 2017 r. oceniano „sumę chloranów i chlorynów” na poziomie 0,7 mg/l. W 2026 r. parametry te rozdzielono, określając limit 0,25 mg/l dla każdego z nich. Limit ten wzrasta do 0,70 mg/l, jeśli stosowana jest dezynfekcja dwutlenkiem chloru.
  • Mikrocystyna-LR: Nowy parametr badany w przypadku potencjalnych zakwitów sinic z limitem 1,0 µg/l i niepewnością pomiaru 30%.
  • Uran: Nowy parametr radiologiczny/chemiczny z limitem 30 µg/l.

2. Zmiany najwyższych dopuszczalnych wartości (NDS)

Dla kilku dotychczas badanych parametrów zmieniono limity::

  • Ołów: Obecny limit 10 µg/l ulegnie zaostrzeniu do 5 µg/l najpóźniej do dnia 12 stycznia 2036 r.. Dodatkowo zmieniono wymaganą niepewność pomiaru z 25% w 2017 r. na 30% w 2026 r.
  • Chrom: Limit zostaje obniżony z 50 µg/l do 25 µg/l, co również musi zostać osiągnięte do 12 stycznia 2036 r..
  • Antymon: Limit został podwyższony z 5,0 µg/l do 10 µg/l w 2026 r..
  • Bor: Limit został podwyższony z 1,0 mg/l do 1,5 mg/l (lub 2,4 mg/l dla specyficznych warunków) w 2026 r..
  • Selen: Limit podwyższono z 10 µg/l do 20 µg/l (lub 30 µg/l w określonych regionach geologicznych).

3. Zmiany w obszarze mikrobiologii

  • Colifagi somatyczne: To nowość włączona do monitoringu operacyjnego dla wody surowej. Wartość odniesienia wynosi 50 pfu/100 ml. Do badań można stosować normy PN-EN ISO 10705-2 i PN-EN ISO 10705-3.
  • Legionella (ciepła woda użytkowa): Zmieniono sposób raportowania wyników z jtk/100 ml lub jtk/1000 ml na litry (jtk/l). Podstawowy limit to <1000 jtk/l, a dla specyficznych oddziałów szpitalnych (pacjenci z obniżoną odpornością) wynosi <50 jtk/l.
  • Nowe metody mikrobiologiczne: Rozporządzenie z 2026 r. wprost dopuszcza stosowanie metod alternatywnych, takich jak Enterolert-DW dla enterokoków jelitowych, oraz metod molekularnych (np. qPCR, ISO/TS 12869) do celów monitoringu weryfikacyjnego.

4. Zmiany w zasadach pobierania próbek i harmonogramach

  • Celowe pobieranie próbek: Akt z 2026 r. kładzie ogromny nacisk na to, w jakim celu pobieramy próbki (zgodnie z PN-EN ISO 19458). Wprowadzono precyzyjne rozróżnienie: „cel a” (sieć dystrybucyjna), „cel b” (kran konsumenta, ocena wewnętrznego systemu), „cel c” (wybuch epidemii/ustalanie źródła).
  • Metodyka poboru dla metali ciężkich: Pobieranie próbek na ołów, miedź i nikiel musi odbywać się z kranu konsumenta bez uprzedniego spuszczania wody (losowa próbka 1 litr w ciągu dnia).
  • Mętność – monitoring ciągły: Wprowadzono wartości odniesienia dla mętności (0,3 NTU w 95% próbek). Dla produkcji wody powyżej 10 000 m3/dobę wymagany jest monitoring ciągły.
  • Częstotliwość badań: Zmieniono przedziały objętości wody decydujące o liczbie próbek rocznie. W 2026 r. dodano kategorię dla najmniejszych dostawców (< 10 m3/dobę).

5. Charakterystyka metod analitycznych (QA/QC)

  • W 2017 r. posługiwano się złożonymi tabelami oceniającymi poprawność, precyzję i granicę wykrywalności.
  • W 2026 r. uproszczono to kryterium. Metoda analityczna musi umożliwiać zmierzenie stężeń na poziomie wartości parametrycznej przy granicy oznaczalności wynoszącej 30% lub mniej tej wartości.
  • Wymagania dotyczące niepewności pomiaru zostały zmodyfikowane. Na przykład dla ołowiu dopuszczalna niepewność wzrosła z 25% do 30%.

6. Nowe obowiązki formalne i raportowe

  • Rozporządzenie z 2026 r. nakłada sztywne terminy na właścicieli „obiektów priorytetowych” – muszą oni przekazać sprawozdania z badań w kierunku Legionella i ołowiu do Inspekcji Sanitarnej w ciągu 7 dni roboczych od dnia ich otrzymania od laboratorium.
  • W przypadku stwierdzenia przez laboratorium przekroczenia parametrów mikrobiologicznych (np. obecności bakterii Escherichia coli lub enterokoków) dostawca wody jest zobowiązany do pobrania  próbek poprawkowych w czasie nie dłuższym niż 48 godzin od powzięcia informacji.