Aromaty dymu wędzarniczego – krótka kariera.

Aromaty dymu wędzarniczego były stosowane w przemyśle spożywczym w celu nadania
charakterystycznego, wędzonego smaku produktom mięsnym, rybnym, a także sosom barbecue,
chipsom czy przekąskom. Ich zastosowanie odbywało się zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, które wymagało odpowiedniego oznakowania takich
dodatków jako „aromat dymu wędzarniczego” lub „środek aromatyzujący dymu wędzarniczego”.

Przez lata aromaty te były postrzegane jako bezpieczniejsza alternatywa dla tradycyjnego wędzenia
przy użyciu drewna. Podstawą ich stosowania było rozporządzenie (WE) nr 2065/2003, które
ustanowiło procedury oceny bezpieczeństwa i autoryzacji produktów aromatyzujących dymem.
Żaden aromat nie mógł trafić na rynek bez odpowiedniego zatwierdzenia i spełnienia warunków
określonych w przepisach. Celem tych regulacji była ochrona zdrowia konsumentów oraz sprawne
funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1321/2013 autoryzowało 10 podstawowych produktów
aromatyzujących dym na okres 10 lat, do 31 grudnia 2023 roku. Osiem z tych produktów pozostawało
na rynku przez ten okres, a ich producenci wystąpili o przedłużenie zezwoleń. Jednak najnowsza
opinia Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z 2023 roku wskazuje, że na
podstawie zaktualizowanych wytycznych z 2021 roku, nie można wykluczyć potencjalnej
genotoksyczności żadnego z ośmiu aromatów. Nowe wytyczne EFSA wymagają, aby w przypadku
potwierdzenia genotoksyczności jednego składnika w złożonej mieszaninie, całą mieszaninę uznać za
genotoksyczną.

Z uwagi na nowe dowody naukowe, Komisja Europejska wydała Rozporządzenie wykonawcze (UE)
2024/2067, usuwając aromaty dymu wędzarniczego z unijnego wykazu dozwolonych produktów.
Środki spożywcze zawierające te produkty mogą być wprowadzane do obrotu do 21 sierpnia 2024
roku i pozostać na rynku do daty minimalnej trwałości, jednak tylko dla określonych kategorii
żywności, takich jak mięso, ser, ryby i przetwory rybne, do 1 lipca 2029 roku, a dla innych kategorii do
1 lipca 2026 roku.

W związku z tym, przemysł spożywczy będzie musiał dostosować receptury i wycofać z użycia
aromaty dymu wędzarniczego.