{"id":105574,"date":"2022-08-09T13:18:17","date_gmt":"2022-08-09T12:18:17","guid":{"rendered":"https:\/\/test.merieuxnutrisciences.com\/badania-laboratoryjne\/zanieczyszczenia-i-pozostalosci\/gmo-analysis\/"},"modified":"2024-07-19T11:36:07","modified_gmt":"2024-07-19T10:36:07","slug":"gmo-analysis","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.merieuxnutrisciences.com\/pl\/zanieczyszczenia-i-pozostalosci\/gmo-analysis\/","title":{"rendered":"Badanie GMO"},"content":{"rendered":"\n

Organizm zmodyfikowany genetycznie<\/strong> (GMO) to organizm, kt\u00f3ry zosta\u0142 poddany zmianom materia\u0142u genetycznego przy u\u017cyciu technik in\u017cynierii genetycznej. Typowymi przyk\u0142adami organizm\u00f3w GMO s\u0105 soja i kukurydza. Wiele kraj\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie wdro\u017cy\u0142o przepisy reguluj\u0105ce obecno\u015b\u0107 GMO w produktach spo\u017cywczych.<\/p>\n\n\n\n

W po\u0142owie lat 90. organizmy modyfikowane genetycznie (GMO) zosta\u0142y wprowadzone na szerok\u0105 skal\u0119, z naciskiem na upraw\u0119 takich ro\u015blin jak soja, kukurydza, bawe\u0142na i rzepak. Te genetycznie zmodyfikowane ro\u015bliny zosta\u0142y wyposa\u017cone w nowe cechy, kt\u00f3re naturalnie nie wyst\u0119puj\u0105 w przyrodzie, takie jak odporno\u015b\u0107 na okre\u015blone patogeny oraz tolerancja na herbicydy (np. uprawy Round-up Ready odporne na glifosat). Do 2016 roku globalny area\u0142 przeznaczony pod uprawy GMO wyni\u00f3s\u0142 a\u017c 185 milion\u00f3w hektar\u00f3w (Ketler i in., 2018).<\/p>\n\n\n\n

Obecnie r\u00f3\u017cne sektory, w tym \u017cywno\u015b\u0107, rolnictwo, zootechnika i medycyna, szeroko wykorzystuj\u0105 GMO. Przyk\u0142ady zastosowa\u0144 obejmuj\u0105 produkcj\u0119 ludzkiej insuliny, rekombinowanych szczepionek oraz innych biotechnologicznych produkt\u00f3w. Wprowadzenie i rozw\u00f3j GMO otworzy\u0142o nowe mo\u017cliwo\u015bci oraz znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142o na wydajno\u015b\u0107 i efektywno\u015b\u0107 produkcji w r\u00f3\u017cnych dziedzinach.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Przepisy prawne dotycz\u0105ce GMO<\/h2>\n\n\n\n

Dyrektywa nr 2001\/18\/WE<\/a> reguluje uwalnianie GMO do \u015brodowiska w<\/strong> Europie, a tak\u017ce zawiera definicj\u0119 <\/strong>GMO. Zgodnie z t\u0105 dyrektyw\u0105, GMO to organizm z genetycznie zmienionym materia\u0142em, kt\u00f3ry nie wyst\u0119puje naturalnie w wyniku kojarzenia lub naturalnej rekombinacji.<\/p>\n\n\n\n

Rozporz\u0105dzenia nr. 1829\/2003<\/a> i 1830\/2003 <\/a>oficjalnie wprowadzi\u0142y termin „GMO” dla \u017cywno\u015bci i pasz w 2003 roku. Przepisy te reguluj\u0105 znakowanie <\/a>GMO, identyfikowalno\u015b\u0107 <\/strong>i wprowadzanie na rynek<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\u017bywno\u015b\u0107 i pasze GM<\/strong> zawieraj\u0105 GMO (np. herbatniki sojowe GMO), sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z GMO lub pochodz\u0105 z GMO. To ostatnie odnosi si\u0119 do \u017cywno\u015bci lub sk\u0142adnik\u00f3w pochodz\u0105cych z GMO bez transgenicznego DNA lub bia\u0142ek (np. olej sojowy).<\/p>\n\n\n\n

W Europie istnieje wiele zatwierdzonych i powszechnie sprzedawanych GMO. Wszystkie pochodz\u0105 z ro\u015blin (kukurydza, soja, rzepak, buraki, bawe\u0142na<\/strong>). Jednak tylko niekt\u00f3re pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie (w tym Portugalia i Hiszpania) zezwalaj\u0105 na ograniczone uprawy, takie jak kukurydza MON 810. Skutkuje to wysoce ograniczon\u0105 upraw\u0105 tych ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

Chocia\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w europejskich nie uprawia GMO, nie oznacza to, \u017ce s\u0105 one wolne od GMO. GMO, kt\u00f3re uzyska\u0142y specjalne zezwolenie <\/strong>i rejestracj\u0119 <\/strong>zgodnie z odpowiednimi procedurami, nadal mog\u0105 by\u0107 wprowadzane do obrotu. W konsekwencji trafiaj\u0105 one do \u017cywno\u015bci<\/strong>, pasz i innych produkt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad, genetycznie modyfikowana soja stanowi znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 globalnej poda\u017cy. Mo\u017cna zatem za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce znaczna jej ilo\u015b\u0107 trafia do \u017cywno\u015bci lub paszy. W Europie producenci pasz wykorzystuj\u0105 genetycznie modyfikowan\u0105 soj\u0119 w oko\u0142o 90% swojej produkcji pasz. 87% w\u0142oskich mieszanek paszowych jest modyfikowanych genetycznie ze wzgl\u0119du na wysoki odsetek importowanej soi i \u015bruty sojowej z kraj\u00f3w charakteryzuj\u0105cych si\u0119 rozleg\u0142ymi uprawami biotechnologicznymi (Agricultural Biotechnology Annual, 2017), takich jak USA, Brazylia i Kanada (ISAAA, Global Status of Biotech\/GM crops: 2017).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Znakowanie \u017cywno\u015bci i pasz GMO<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Oznakowanie genetycznie zmodyfikowanej \u017cywno\u015bci i paszy musi jasno wskazywa\u0107 na obecno\u015b\u0107 GMO, gdy jej udzia\u0142 przekracza 0,9 %<\/strong>. Jednak\u017ce negatywny wynik test\u00f3w analitycznych nie zwalnia producent\u00f3w z obowi\u0105zku monitorowania obecno\u015bci GMO na ka\u017cdym etapie produkcji i dystrybucji. Przedsi\u0119biorstwa spo\u017cywcze s\u0105 zobowi\u0105zane do \u015bledzenia GMO oraz produkt\u00f3w pochodz\u0105cych z GMO, nawet je\u015bli ich udzia\u0142 w produkcie jest poni\u017cej 0,9 %, pod warunkiem \u017ce ich obecno\u015b\u0107 jest przypadkowa lub nieunikniona. W takich sytuacjach przedsi\u0119biorstwa musz\u0105 dostarczy\u0107 odpowiedni\u0105 dokumentacj\u0119 potwierdzaj\u0105c\u0105 podj\u0119cie wszelkich niezb\u0119dnych \u015brodk\u00f3w maj\u0105cych na celu zapobie\u017cenie obecno\u015bci GMO.<\/p>\n\n\n\n

Podobne wymagania dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c ekologicznych produkt\u00f3w spo\u017cywczych, gdzie obowi\u0105zuje ten sam poziom tolerancji. Jednak\u017ce w\u0142adze nie toleruj\u0105 niekt\u00f3rych GMO, takich jak okre\u015blone odmiany genetycznie modyfikowanego rzepaku i produkty pochodz\u0105ce z tych odmian, kt\u00f3re zosta\u0142y wycofane z rynku i s\u0105 monitorowane zgodnie z decyzj\u0105 wykonawcz\u0105 Komisji Europejskiej nr 2016\/2268.<\/p>\n\n\n\n

W kontek\u015bcie nasion<\/strong>, przy ograniczonej uprawie GMO w ca\u0142ej Unii Europejskiej, wiele odmian GMO nie jest uprawianych ani obecnych w nasionach, chyba \u017ce jest to wyra\u017anie okre\u015blone.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Wolny od GMO?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Wiele produkt\u00f3w spo\u017cywczych dost\u0119pnych na rynku zawiera informacje, \u017ce s\u0105 wolne od GMO, jednak na poziomie UE nie ma rzeczywistej regulacji<\/strong> dotycz\u0105cej tego rodzaju twierdze\u0144. Pozostawia to pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim autonomi\u0119 w ustawodawstwie w tej sprawie poprzez proponowanie wytycznych lub przepis\u00f3w reguluj\u0105cych oznakowanie jako GMO-free. Niekt\u00f3re pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, takie jak Belgia i Szwecja, zdecydowa\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie zakaza\u0107 tego rodzaju oznakowania.<\/p>\n\n\n\n

Poziomy tolerancji przypadkowego i technicznie nieuniknionego wyst\u0119powania GMO r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od kraju pochodzenia oraz ustawodawstwa, wytycznych lub system\u00f3w dobrowolnych. Te systemy dobrowolne proponuj\u0105 protoko\u0142y certyfikacji produkt\u00f3w jako non-GMO, okre\u015blaj\u0105c konkretne limity dla \u017cywno\u015bci, pasz i nasion.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142oski rz\u0105d nie przyj\u0105\u0142 oficjalnego stanowiska w sprawie oznakowania GMO-free. Niemniej jednak wiele firm i organizacji opracowa\u0142o w\u0142asne dobrowolne zasady dotycz\u0105ce oznakowania GMO-free, precyzuj\u0105c okre\u015blone limity dla produkt\u00f3w spo\u017cywczych i paszowych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Analiza GMO<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

GMO to organizm, kt\u00f3rego genom zosta\u0142 zmodyfikowany poprzez wprowadzenie obcej sekwencji DNA<\/strong>, zwykle znanej jako transgen <\/strong>(lub gen). Aby wykry\u0107 GMO, najbardziej odpowiedni\u0105 technik\u0105 jest badanie na obecno\u015b\u0107 okre\u015blonych sekwencji DNA<\/strong>, zwanych r\u00f3wnie\u017c „zdarzeniami”. W przeciwie\u0144stwie do bia\u0142ek, PCR (reakcja \u0142a\u0144cuchowa polimerazy) umo\u017cliwia izolacj\u0119 i amplifikacj\u0119 DNA (stosunkowo stabilnej cz\u0105steczki) z wysoko przetworzonych produkt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie Real-Time PCR<\/strong> jest preferowan\u0105 technik\u0105 analizy GMO. Umo\u017cliwia ona jako\u015bciow\u0105 i ilo\u015bciow\u0105 analiz\u0119 DNA przy u\u017cyciu specyficznych oligonukleotyd\u00f3w i sond fluorescencyjnych zaprojektowanych dla jednego lub wi\u0119cej GMO.<\/p>\n\n\n\n

Wyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce rodzaje test\u00f3w PCR:<\/p>\n\n\n\n