27 Mei 2020
|   NIEUWSBRIEF
Listeria beheersing is méér dan alleen een challenge test

Op het Food Science Center van Merieux NutriSciences in Ede voeren we challenge testen uit, onder andere om de houdbaarheid van levensmiddelen vast te stellen en/of te verifiëren of deze levensmiddelen gedurende de hele houdbaarheidstermijn aan de wettelijke eisen voldoen.

fsc_logo.png

Veel producenten doen dit om richting de overheid, afnemers en certificeerders, aan te kunnen tonen dat zij voldoen aan de wettelijke eisen. Om aan de wettelijke eisen te voldoen is echter meer dan alleen een challenge test nodig. Dit is uitvoerig toegelicht in Informatieblad 85 (Hoofdstuk 6, v.a. blz 17 van het Infoblad). Naast het challenge test rapport dienen producenten ook een aantal andere zaken op orde te hebben om door een audit inspectie te komen.

Zo moet ook de productieomgeving regelmatig onderzocht worden op aanwezigheid van L. monocytogenes, moet er een verificatieschema opgesteld zijn voor onderzoek op voedselveiligheidscriteria en dienen ook grondstoffen onderzocht worden op L. monocytogenes. Onze consultants van KTBA kunnen producenten hiermee helpen. Voor hen is dit slechts een onderdeel van de vele maatregelen waar producenten aan moeten voldoen en zij hebben de kennis en ervaring in huis hebben om hen goed te kunnen adviseren.

Een challenge test is alleen nodig als het op basis van gemeten productspecificaties niet mogelijk is om aan te tonen dat de groeipotentie van de bacterie lager is dan 0,5 Log kve/g. Daarvoor mag gebruik gemaakt worden van voorspellende modellen zoals Combase Predictor, FSSP en SymPrevius. Alle waarden die in deze modellen ingevoerd kunnen worden kunnen we meten in ons ISO 17025 gecertificeerde laboratoria (gecoördineerd vanuit onze vestiging in Ede).

Het is voor producten van kant-en-klare levensmiddelen belangrijk om een goed beeld te hebben van deze fysisch-chemische eigenschappen van hun producten. Dit betekent dat ze ook moeten kunnen aantonen wat de variatie in deze waarden is en of er sprake is van lokale verschillen in het product zelf. In de praktijk komt het er op neer dat een paar metingen niet meer voldoende zijn; vanuit de wetgeving wordt gevraagd welke waarden kritisch zijn en wat de variatie in deze waarden over een langere periode is. In voorspellende modellen dient men te rekenen met 'worst case' waarden, ofwel de waarden die het meest gunstig zijn voor groei van L. monocytogenes. Modellen kunnen ook helpen om de kosten voor het uitvoeren van challenge testen te beperken, door vast te stellen voor welk product het risico het grootst is. Onze consultants van KTBA en microbiologen van het Food Science Center in Ede kunnen producenten hiermee helpen. 

Alle testen die nodig zijn om aan te kunnen tonen dat aan de wettelijke criteria voldaan wordt voeren we uit in ons ISO 17025 gecertificeerde laboratorium in Ede. Vaak kan het zinvol zijn om ook daar nog eens te kijken of de manier waarop getest wordt wel helemaal goed aansluit bij het risicobeheersplan van de klant. Veel producenten zijn zich er niet van bewust dat op er op het niveau van testen ook vaak nog wat te halen valt waarmee het risico op een overschrijding van een wettelijke parameter beperkt kan worden. Bijvoorbeeld door tellingen uit te voeren met een lagere ondergrens, waarmee de 'marge' ten opzichte van het wettelijke criterium (100 kve/g in geval van L. monocytogenes) vergroot kan worden. Of door een telling uit te voeren in plaats van een test waarmee alleen bepaald wordt of L. monocytogenes in het product aanwezig is of niet. Als L. monocytogenes aangetoond wordt in een product en het op dat moment niet duidelijk is hoeveel L. monocytogenes er in het onderzochte monster aanwezig was, dan is de producent verplicht hier melding van te maken.

Listeria beheersing is daarmee een complexe uitdaging waarvan de kosten zeer sterk afhankelijk zijn van de beslissingen die genomen worden en een challenge test doen we alleen als wij er zelf van overtuigd zijn dat de klant daar wat aan heeft!

Een andere verplichting waar nog niet alle producenten van op de hoogte zijn is dat isolaten van onderzoek op zoönosen bewaard dienen te worden, zodat de instanties deze op kunnen vragen en zelf verder kunnen onderzoeken. Dit is vastgelegd in het Besluit zoönosen van de Nederlandse overheid. In dit besluit staat: "bewaar de onderzoeksgegevens en de relevante isolaten gedurende twee jaar". Dit geldt voor wat betreft de overheid ook voor isolaten uit monsters van omgevingsonderzoek.

Ook in het Infoblad wordt hierop gewezen. De overheid wil de isolaten op kunnen vragen om deze te kunnen vergelijken met klinische isolaten. In oktober vorig jaar konden zij op die manier een aantal gevallen van Listeriose terug herleiden tot producten van een vleesverwerker. Via ons Food Science Center kunnen wij isolaten van Listeria monocytogenes of andere micro-organismen ook met elkaar vergelijken. Deze vergelijking kan op zeer veel verschillende manier en indien gewenst zeer nauwkeurig waarvoor we dan gebruik maken van Whole Genome Sequencing (WGS).

Voor het vergelijken van Listeria monocytogenes isolaten heeft MXNS de keuze uit verschillende technieken. Mede met het oog op de toekomst maken we in Ede nu veel gebruik van Multi Locus Sequence Typing (MLST) om Listeria monocytogenes isolaten met elkaar te kunnen vergelijken. De resultaten hiervan kunnen we dan namelijk nog steeds gebruiken zodra we overstappen op WGS in tegenstelling tot resultaten van andere gangbare technieken voor het vergelijken van isolaten zoals Pulsed Field Gel Electrophoresis (PFGE) en Random Amplification of Polymorphic DNA (RAPD). Zeker wanneer het gaat om bron tracering wil je van nieuwe isolaten altijd graag weten of die eerder ook al gevonden zijn in de fabriek. 

Op het Food Science Center van Merieux NutriSciences in Ede staan we voor u klaar om u te helpen met complexe vraagstukken die maatwerk onderzoek vereisen. Het beheersen van Listeria monocytogenes is een voorbeeld van een dergelijk vraagstuk maar onze expertise gaat veel verder en omvat ook:

  • Het uitvoeren van risicobeoordelingen en procesvalidaties

  • DNA- en fingerprinting technieken; Whole Genome Sequencing, NGS Metabarcoding

  • Troubleshooting, wanneer er sprake is van bederf of afwijkingen in levensmiddelen (chemisch of microbiologisch)

  • Houdbaarheidsonderzoek (Nu gaat men er vaak vanuit dat L. monocytogenes bepalend is voor de houdbaarheid maar dat is zeker niet altijd het geval, informeer eens naar ons ideeën hierover)

  • Training en advies (i.s.m. KTBA)

Enkele interessante links:

Heeft u specifieke vragen, dan kunt u mij direct contacteren.

Frank de Bok

frank_de_bok.png

Frank.de.bok@mxns.com

Ter nr: 0318 649 444